.svg){kind=icon}
Šta je dalekovidnost (hipermetropija)?
Hipermetropija nastaje kada optički sistem oka u opuštenom stanju ne fokusira svjetlost tačno na mrežnjaču. Čest razlog je kraća očna jabučica, ali značaj mogu imati i oblik rožnjače i prirodnog sočiva. Zbog toga oko koristi dodatnu akomodaciju, odnosno prilagođavanje sočiva, da bi slika ostala jasna.
Dalekovidnost pripada grupi grešaka refrakcije, zajedno sa kratkovidnošću i astigmatizmom. Kod kratkovidnosti svjetlost se fokusira ispred mrežnjače, dok se kod hipermetropije fokus nalazi iza nje kada akomodacija ne kompenzuje dovoljno.
Kako hipermetropija utiče na fokus?
Mlađe oko često može dio hipermetropije prikriti akomodacijom. Zato osoba može imati plus dioptriju, a ipak neko vrijeme vidjeti relativno jasno. Takva kompenzacija zahtijeva dodatni napor, pa se tegobe mogu javiti tek nakon dužeg čitanja, rada na računaru ili drugih aktivnosti koje traže precizno fokusiranje na blizinu.
Kada je hipermetropija izraženija ili sposobnost akomodacije oslabi, kompenzacija postaje teža. Tada se zamućen vid može javiti ne samo na blizinu nego i na daljinu. Zato pojednostavljena tvrdnja da dalekovida osoba uvijek dobro vidi udaljene predmete nije tačna za sve pacijente.
Može li se hipermetropija javiti zajedno sa astigmatizmom?
Hipermetropija i astigmatizam mogu postojati istovremeno. U tom slučaju nalaz može sadržavati sfernu plus vrijednost i cilindričnu korekciju. Za razumijevanje takvog recepta potrebno je gledati kompletan refrakcioni nalaz, vidnu oštrinu i rezultat subjektivnog određivanja korekcije, a ne samo jednu brojčanu vrijednost.
Šta znači plus dioptrija?
Plus dioptrija označava pozitivnu sfernu optičku snagu, najčešće zapisanu u SPH polju nalaza sa znakom +. Ona pomaže oku da svjetlost fokusira na mrežnjaču. Kod hipermetropije plus korekcija može biti potrebna za jasan vid na blizinu, na daljinu ili na obje udaljenosti, zavisno od nalaza i sposobnosti akomodacije.
Važno je razlikovati optičku vrijednost od dijagnoze. Dvije osobe sa istim plusom ne moraju imati iste simptome niti isti način nošenja korekcije. Dob, vidna oštrina, akomodacija, eventualni astigmatizam i saradnja oba oka utiču na to kako se dioptrija manifestuje.
Šta znače +1, +2, +3 i +4?
Brojevi +1, +2, +3 i +4 označavaju jačinu sferne plus korekcije izraženu u dioptrijama. Veći pozitivan broj znači jaču optičku korekciju, ali sam broj ne pokazuje koliko osoba vidi, da li korekciju mora nositi stalno niti da li je kandidat za refraktivnu proceduru.
| Vrijednost | Šta predstavlja | Šta se ne može zaključiti bez pregleda |
|---|---|---|
| +1.00 D | Pozitivna sferna korekcija od jedne dioptrije | Ne govori sama koliko su izraženi simptomi niti kada se korekcija nosi |
| +2.00 D | Jača pozitivna sferna korekcija | Ne određuje sama vid na blizinu ili daljinu |
| +3.00 D | Pozitivna korekcija veće optičke snage | Ne predstavlja automatski određenu težinu stanja ili potrebu za operacijom |
| +4.00 D | Pozitivna sferna korekcija veće vrijednosti | Ne daje individualnu prognozu niti zamjenjuje procjenu akomodacije i kompletnog nalaza |
Ako ste prvi put vidjeli plus na nalazu, korisnije je pitati šta ta vrijednost znači za vaš vid nego pokušavati samostalno klasifikovati hipermetropiju. Oftalmolog tumači broj zajedno sa dobi, akomodacijom, vidnom oštrinom i ostalim elementima refrakcije.
Da li je plus dioptrija za blizinu ili za daljinu?
Plus dioptrija nije automatski samo dioptrija za čitanje. Kod hipermetropije pozitivna sferna korekcija koriguje osnovnu refrakcionu grešku i može biti relevantna za vid na daljinu i blizinu. Naočare za čitanje se često povezuju sa prezbiopijom, što je drugi, dobno uslovljen problem fokusiranja na blizinu.
Koji su simptomi dalekovidnosti?
Simptomi dalekovidnosti zavise od jačine hipermetropije, dobi i sposobnosti oka da akomodacijom kompenzuje refrakcionu grešku. Blaga hipermetropija može proći bez izraženih smetnji, dok drugi pacijenti prvo primijete tegobe tokom dužeg čitanja ili rada na blizinu.
Moguće tegobe uključuju:
- zamagljen ili zamućen vid na blizinu
- naprezanje, umor ili osjećaj težine u očima pri radu na blizinu
- glavobolju, naročito poslije čitanja ili intenzivnog fokusiranja
- potrebu za češćim odmorom tokom rada na blizinu
- zamućen vid na daljinu kod izraženije hipermetropije ili slabije akomodacije
Ovi simptomi nisu specifični samo za hipermetropiju. Zamućen vid i glavobolja mogu imati brojne uzroke, pa se dijagnoza ne postavlja prema simptomima bez pregleda.
Kako osoba sa plus dioptrijom vidi?
Nije tačno da svaka osoba sa plus dioptrijom uvijek jasno vidi na daljinu, a slabo na blizinu. Mlađe osobe mogu akomodacijom prikriti dio hipermetropije, dok kod većeg plusa ili slabije akomodacije vid može biti zamućen na obje udaljenosti. Zato je doživljaj vida individualan i mora se povezati sa pregledom.
Kada se javiti oftalmologu?
Pregled je smislen kada primjećujete trajno ili ponavljano zamućenje vida, naprezanje pri čitanju, glavobolje povezane sa radom na blizinu ili promjenu postojeće korekcije. Ako se vid promijeni naglo, posebno uz bol, bljeskove, tamnu zavjesu ili nagli gubitak dijela vidnog polja, potrebna je brža medicinska procjena.
Hipermetropija i prezbiopija nisu isto
Hipermetropija i prezbiopija mogu obje otežati vid na blizinu, ali imaju različit mehanizam. Hipermetropija je refrakciona greška povezana sa načinom na koji oko fokusira svjetlost. Prezbiopija je dobno uslovljen gubitak sposobnosti prirodnog sočiva da dovoljno mijenja fokus za blizinu. Mogu postojati istovremeno.
| Karakteristika | Hipermetropija | Prezbiopija |
|---|---|---|
| Osnovni mehanizam | Refrakciona greška zbog optike i građe oka | Dobno uslovljen pad akomodacije prirodnog sočiva |
| Kada se javlja | Može biti prisutna od ranije, uključujući djetinjstvo | Razvija se sa starenjem |
| Vid na blizinu | Može biti zamućen ili zahtijevati veći napor | Postepeno postaje teže fokusirati bliske predmete |
| Vid na daljinu | Može biti jasan uz dovoljnu akomodaciju ili zamućen kod izraženijeg plusa | Može ostati dobar ako nema druge refrakcione greške |
| Mogu li postojati zajedno? | Da | Da |
Zato naočare za čitanje ne treba automatski izjednačiti sa dalekovidnošću. Kada se potreba za korekcijom blizine pojavi sa godinama, uzrok može biti prezbiopija, hipermetropija ili kombinacija više refrakcionih faktora.
Kako se otkriva dalekovidnost?
Dalekovidnost se otkriva oftalmološkim pregledom i određivanjem refrakcije. Cilj nije samo dobiti broj dioptrije, nego utvrditi koliko jasno pacijent vidi, koliko akomodacija utiče na rezultat i koja korekcija daje odgovarajući funkcionalni vid. Kod djece oftalmolog po procjeni može koristiti cikloplegiju da smanji uticaj akomodacije.
Pregled može uključivati sljedeće korake, zavisno od dobi i razloga dolaska:
- razgovor o simptomima, prethodnoj korekciji i istoriji problema sa vidom
- provjeru vidne oštrine na potrebnim udaljenostima
- objektivno i subjektivno određivanje refrakcije
- procjenu korekcije koja daje odgovarajuću jasnoću i udobnost vida
- dodatni pregled zdravlja oka ili cikloplegijsku refrakciju kada je medicinski opravdano
Ne mora svaki pacijent prolaziti identičan niz testova. Obim pregleda zavisi od simptoma, dobi, prethodnih nalaza i toga da li je cilj samo odrediti korekciju ili procijeniti šire zdravlje oka.
Kako pročitati plus na nalazu?
Na receptu SPH vrijednost sa znakom plus označava pozitivnu sfernu korekciju. Ako postoje CYL i AXIS, nalaz uključuje i astigmatsku komponentu. Te vrijednosti ne treba koristiti za samostalnu promjenu dioptrije, kupovinu drugačije korekcije ili procjenu kandidature za operaciju bez stručnog pregleda.
Kako se koriguje dalekovidnost?
Hipermetropija se najčešće koriguje naočarama ili kontaktnim sočivima. Kod određenih odraslih pacijenata može se razmatrati refraktivna hirurgija. Najprikladnija opcija zavisi od refrakcije, dobi, stanja rožnjače, ukupnog očnog zdravlja, svakodnevnih potreba i drugih faktora koje procjenjuje oftalmolog.
Naočare sa plus korekcijom
Naočare su čest i jednostavan način korekcije hipermetropije. Plus stakla pomažu da se svjetlost pravilnije fokusira na mrežnjaču. Više o praktičnoj korekciji nakon određivanja dioptrije pročitajte na stranici Naočare za korekciju vida.
Kontaktna sočiva
Kontaktna sočiva mogu biti alternativa naočarama kod odabranih pacijenata. Izbor ne zavisi samo od plus dioptrije nego i od površine oka, suznog filma, rožnjače, načina korištenja i sposobnosti pravilnog održavanja sočiva.
Refraktivna hirurgija kod odabranih kandidata
Kod određenih odraslih pacijenata sa hipermetropijom može se razmatrati lasersko skidanje dioptrije. Kandidatura se ne određuje samo prema vrijednosti plusa, nego nakon detaljnog pregleda kojim se procjenjuju stabilnost refrakcije, rožnjača i zdravlje oka.
Refraktivna hirurgija nije univerzalna metoda za svaku plus dioptriju. Kod odgovarajućih kandidata cilj može biti manja zavisnost od naočara ili sočiva, a rezultat i buduća potreba za korekcijom razlikuju se od pacijenta do pacijenta.
| Opcija | Šta radi | Kome može odgovarati | Važno ograničenje |
|---|---|---|---|
| Naočare | Koriguju fokus dok se nose | Djeci i odraslima kada je potrebna optička korekcija | Način i jačina nošenja određuju se individualno |
| Kontaktna sočiva | Koriguju refrakciju na površini oka | Odabranim pacijentima koji žele alternativu naočarama | Traže odgovarajuće prilagođavanje i higijenu |
| Refraktivna hirurgija | Mijenja optička svojstva rožnjače | Određenim odraslim kandidatima nakon pregleda | Nije prikladna za svakoga, a ishod zavisi od nalaza |
Dalekovidnost kod djece
Hipermetropija kod djece zahtijeva drugačiju procjenu nego plus dioptrija kod odraslih. Dječije oko ima snažnu akomodaciju i može prikriti dio refrakcione greške, pa dijete ne mora jasno prijaviti da slabije vidi. Zato se procjena ne zasniva samo na tome da li se dijete žali na zamućen vid.
Roditelji mogu obratiti pažnju na znakove koji opravdavaju pregled, kao što su:
- naprezanje ili izbjegavanje dužeg rada na blizinu
- učestale glavobolje ili umor poslije čitanja
- žmirkanje ili zatvaranje jednog oka u određenim situacijama
- razrokost ili sumnja da oči ne funkcionišu usklađeno
- teškoće sa zadacima koji zahtijevaju precizan vid na blizinu
Značajna nekorigovana hipermetropija kod djece može biti povezana sa povećanim rizikom za razrokost i slabovidost, ali to ne znači da će svako dijete sa plus dioptrijom razviti ove probleme. Oftalmolog procjenjuje refrakciju, vid oba oka i potrebu za korekcijom.
Kod djece se po potrebi može raditi cikloplegijska refrakcija jer jaka akomodacija može uticati na mjerenje. Da li je takva procjena potrebna i kakva korekcija ima smisla određuje se nakon pregleda, bez oslanjanja na univerzalne pragove.
Pregled za dalekovidnost u Medico Laser, Banja Luka
Ako imate plus dioptriju, zamagljen vid ili simptome koji se ponavljaju tokom rada na blizinu, pregled može pomoći da se utvrdi da li je riječ o hipermetropiji, prezbiopiji, astigmatizmu ili drugom uzroku smetnji. Procjena je individualna i ne zasniva se samo na jednom broju sa starog recepta.
Medico Laser ima 23 godine rada, više od 50.000 pacijenata, stručni oftalmološki tim i savremenu opremu. Sve usluge koje se tiču zdravlja očiju, uključujući dijagnostiku, pogledajte na stranici Oftalmologija.
Klinika se nalazi na adresi Mladena Stojanovića 121a, 78000 Banja Luka. Za informacije i zakazivanje oftalmološkog pregleda pozovite +387 (51) 318 600.
Najčešća pitanja o dalekovidnosti i plus dioptriji
Šta je dalekovidnost?
Dalekovidnost ili hipermetropija je refrakciona greška kod koje se svjetlost, kada akomodacija ne kompenzuje dovoljno, fokusira iza mrežnjače. Najčešće otežava vid na blizinu, ali kod izraženijeg plusa ili slabije akomodacije zamućen može biti i vid na daljinu.
Da li su hipermetropija i plus dioptrija isto?
Hipermetropija je medicinski naziv za refrakcionu grešku, dok plus dioptrija opisuje pozitivnu sfernu korekciju koja se često koristi za njenu korekciju. Broj sa znakom plus nije sam po sebi potpuna dijagnoza i tumači se zajedno sa ostatkom očnog nalaza.
Šta znači plus dioptrija?
Plus dioptrija označava pozitivnu sfernu korekciju, najčešće zapisanu u SPH polju. Ona pomaže oku da pravilnije fokusira svjetlost. Njeno značenje za konkretnu osobu zavisi od dobi, akomodacije, vidne oštrine i kompletnog refrakcionog nalaza.
Šta znače dioptrije +1, +2, +3 ili +4?
Brojevi označavaju jačinu pozitivne sferne korekcije u dioptrijama. Veći broj znači jaču optičku snagu, ali se samo iz vrijednosti ne može zaključiti koliko osoba vidi, da li naočare treba nositi stalno ili koja metoda korekcije je prikladna.
Da li je plus dioptrija za blizinu ili daljinu?
Može biti relevantna za obje udaljenosti. Kod hipermetropije plus korekcija koriguje osnovnu refrakcionu grešku, dok se plus naočare za čitanje često koriste i kod prezbiopije. Zato znak plus ne znači automatski samo korekciju za blizinu.
Koji su simptomi hipermetropije?
Mogući simptomi su zamućen vid na blizinu, naprezanje i umor očiju, glavobolja nakon rada na blizinu i potreba za češćim odmorom. Kod izraženije hipermetropije zamućen može biti i vid na daljinu. Simptomi nisu specifični samo za ovo stanje.
Koja je razlika između hipermetropije i prezbiopije?
Hipermetropija je refrakciona greška povezana sa načinom na koji oko fokusira svjetlost. Prezbiopija je dobno uslovljen pad sposobnosti prirodnog sočiva da fokusira na blizinu. Oba stanja mogu otežavati čitanje i mogu postojati istovremeno.
Kako se otkriva dalekovidnost?
Dalekovidnost se utvrđuje oftalmološkim pregledom i određivanjem refrakcije. Pregled uključuje procjenu vidne oštrine i dioptrije, a kod djece oftalmolog po potrebi može koristiti cikloplegijsku refrakciju kako bi se smanjio uticaj akomodacije na mjerenje.
Kako se koriguje plus dioptrija?
Najčešće se koriste naočare ili kontaktna sočiva. Kod određenih odraslih kandidata može se razmatrati refraktivna hirurgija. Izbor zavisi od kompletnog nalaza, dobi, očnog zdravlja i svakodnevnih potreba, a ne samo od brojčane vrijednosti plus dioptrije.
Da li se plus dioptrija može popraviti?
Vid se može korigovati odgovarajućim naočarama ili kontaktnim sočivima, a kod određenih odraslih kandidata može se razmatrati refraktivna hirurgija. Da li ćete i koliko dugo ostati bez korekcije, zavisi od nalaza i ne može se unaprijed tvrditi.
Može li se dalekovidnost korigovati laserom?
Kod nekih odraslih pacijenata hipermetropija se može korigovati refraktivnom hirurgijom. Prije odluke potreban je pregled kojim se procjenjuju stabilnost refrakcije, rožnjača i zdravlje oka. Sama vrijednost plus dioptrije nije dovoljna za odluku.
Šta roditelji treba da znaju o dalekovidnosti kod djece?
Djeca mogu akomodacijom kompenzovati dio hipermetropije i zato ne moraju uvijek prijaviti problem. Značajnija nekorigovana refrakciona greška može biti povezana sa razrokošću ili slabovidosti, pa potrebu za korekcijom treba procijeniti oftalmološkim pregledom.
Da li plus dioptrija kod djeteta uvijek zahtijeva naočare?
Ne može se odgovoriti samo prema jednom broju. Oftalmolog uzima u obzir veličinu hipermetropije, vidnu oštrinu, akomodaciju i funkciju oba oka. Zato djeca sa sličnim brojem na mjerenju ne moraju imati identičan plan korekcije.
Gdje zakazati pregled za dalekovidnost u Banjoj Luci?
Za informacije i zakazivanje oftalmološkog pregleda u Medico Laseru pozovite +387 (51) 318 600 ili pošaljite upit putem kontakt stranice. Klinika se nalazi na adresi Mladena Stojanovića 121a, 78000 Banja Luka.
Zakažite oftalmološki pregled
Ako imate zamagljen vid, naprezanje pri čitanju ili ste na nalazu dobili plus dioptriju, oftalmološki pregled može pokazati da li je riječ o hipermetropiji i koja korekcija ima smisla. Za informacije i zakazivanje u Medico Laseru pozovite +387 (51) 318 600 ili pošaljite upit putem kontakt stranice.
